الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
314
دقائق العلاج ( فارسي )
فصل شقاق ( شكافتگى ) لب اين بيمارى از بدى كار مزاج خشك پيدا مىشود و بايد مقدارى كتيرا در دهن بگيرند و بعد آن را بر لب بمالند و نيز بايد مقعد و ناف را با روغنى چرب كنند و همچنين بايد مرهم الشقاق را بر لب بنهند و اگر لبههاى شكافها كلفت و بدون چرك باشد اول فاروق الحاد بر آن مىگذارند و سپس قرحه را درمان مىكنند فصل پائين افتادن زبان كوچك ، ورم آن و ورم لوزهها اين بيماريها ناشى از غلبه خون است و علامتش درد و ورم و التهاب و يا از بلغم مىباشد كه نشانى آن زيادى آب دهن و جريان آن است اما درمان پائين افتادن زبان كوچك غرغره سركه و ضماد زاج سفيد سائيده با روغن گاو از داخل و نيز ضماد فاروق اللين و حب الشفاء و آب انار است . اما ورم اگر از غلبه خون باشد فصد و غرغره با فلوس و رب توت و داروهائيكه در ديفترى گرم خواهيم گفت مفيد است و اگر از بدى كار مزاج و سردى آن باشد ضماد نشادر و زرنيخ و فاروق اللين و خوردن عسل و حافظ الصحة همراه با عسل مفيد است ولى اگر ورم شديد باشد اول بايد آن را با فاروق الحاد بسوزانند و آنگاه بايد با دست بفشارند تا سر باز كند و سپس با داروهاى مناسب غرغره كنند . « 1 »
--> ( 1 ) در زاد المسافرين آمده است كه درد گلوهاى خونى را بايد با چند مرتبه فصد و تنقيه با مسهلها درمان كنند و در آغاز كار بايد با داروهاى قابض سرد مثل رب گردو ، توت ، سركه و گلاب با آب و نيز آبغوره و سماق با گلاب يا با جدوار سائيده شده با سركه و گلاب غرغره كنند و همچنين ماليدن اين داروها از خارج مفيد است و اگر از سردى باشد خردل پخته و سكنجبين عسلى و -